Tag Archives: woonbeleid

182.000 kandidaat-huurders op sociale wachtlijsten

8 jul

182.000 kandidaat-huurders op sociale wachtlijsten

Vandaag zijn er 182.000 huurders die wachten op een sociale woning. Een historisch record. Nooit waren de sociale wachtlijsten zo hoog ! 

Het aantal wachtenden stijgt volgens de minister minder snel dan vroeger maar dat is nonsens. Theoretisch hebben 250.000 mensen recht op een sociale woning, maar de mensen zijn zo ontmoedigd dat ze zich zelfs niet meer inschrijven.

Vorig jaar kwamen er maar 668 bij in heel Vlaanderen. Tevens het grootste dieptepunt in jaren.

Het systeem botst op zijn grenzen. In de steden waar er 72.000 wachtenden zijn verdwenen zelfs 332 woningen vorig jaar.

De sociale huisvesting heeft nog weinig grond, een project duurt gemiddeld vier tot zes jaar en tegen veel projecten is er beroep.

Als parlementslid stel ik al jaren dat contracten tijdelijk moeten zijn. In 2017 werd dit voor het eerst ingevoerd. De eerste contracten die aflopen zijn dus pas in 2026.

Er moet meer doorstroming zijn. Een tijdelijke oplossing.

Mijn voorstel is om sociale woningen toe te wijzen aan mensen die het echt nodig hebben : zieke mensen, gepensioneerden met laag pensioen, …. Wie gezond is en kan werken kan dit enkel tijdelijk bekomen na tegenslag (bijvoorbeeld faillissement, scheiding en geen inkomen, ….)

Bovendien vind ik dat een sociale woning ook een bestaande woning kan zijn en geen nieuwbouwwijk hoeft te zijn.  

Een huurbonus is een beter systeem. Laat mensen tijdelijk een stuk van de huur fiscaal aftrekken. Dat motiveert ook om te werken.

Wie nu een sociale woning toebedeeld krijgt, moet meer huur betalen als er meer verdiend wordt. (22 procent inkomen). Wie dus aan de slag gaat, heeft naast werkloosheidsval ook huisvestingsval.

Wie een huurpremie krijgt en aan de slag gaat, verliest zijn premie.

We moeten inzetten op tijdelijke hulp. De minister moet alleszins meer doen en niet historisch slechte cijfers positief proberen uitleggen.

De minister moet beseffen dat het systeem op zijn grenzen loopt en dus en nieuw sociaal woonbeleid komen. Een systeem die werken aanmoedigt, mensen vlugger helpt en tijdelijkheid centraal stelt voor al wie kan werken.

Wie werkt en belastingen betaalt, onderhoudt vandaag het systeem.

Bovendien is er een te grote discrepantie tussen normale huur en sociale huur. De gemiddelde huur is 360 euro voor een sociale woning. Op de private markt is dat 800 euro.

Een sociale huur zou minimum 500 euro moeten zijn. Voor 360 euro kan je zelfs geen studentenkot meer huren.

De 11.277 toewijzingen telt voor 1/5 herhuisvestingen. Dus amper 9.000 mensen van de 182.000 kandidaten op die sociale wachtlijsten werden geholpen. Dat is 5 procent van de wachtenden!

Tijd voor actie meneer de minister en leg vrijdag aub de huurbonus op tafel of uitbreiding van een tijdelijke huurpremie voor alle wachtenden die straks ook indexatie van 10 procent huur staat te wachten.

De nieuwe cijfers werden vandaag gepubliceerd op de website van de VMSW.

Hier kan u mijn reactie in de pers terugvinden.

Congres Liberaal Vuur

21 mei

LEUVEN – Vandaag vond in Leuven het tweede Liberaal Vuur congres van Open VLD plaats. Het thema: ‘Vooruitgaan in een moderne economie’.

Operatie Liberaal Vuur heeft als doel de vernieuwing van de liberale partij in te zetten. Om te blijven vechten voor vrijheid en vooruitgang van ieder mens met frisse en liberale ideeën. Het congres vandaag legde de focus op werken, ondernemen en wonen. Dat laatste thema is voor mij uiteraard van groot belang.

Om mee het liberale vuur aan te wakkeren diende ik 14 voorstellen in. Enkelen daarvan mocht ik tijdens een vurig debat deze morgen verder bepleiten.

Ik was dan ook heel erg opgetogen met het feit dat verschillende van mijn voorstellen aangenomen werden, en dus zullen worden opgenomen in de uiteindelijke congrestekst.

Let wel: het ontbrak ons aan tijd om ook het luik over sociaal wonen te behandelen. Mijn voorstellen hieromtrent zijn vandaag dus niet aan bod gekomen. Deze zullen later tijdens het groot congres wél behandeld worden. Voorlopig werden dus zes van mijn veertien voorstellen (voorstellen rond sociaal wonen incl.) aangenomen en verwerkt in de congrestekst.

Hieronder zijn mijn 14 voorstellen te lezen (zie geel dewelke aangenomen werden). Daarna volgen ook de twee aangenomen stellingen!

  • Registratierechten op de eigen woning : 0 procent (bestaande woningen)

Ten eerste pleit ik ervoor om de registratierechten op de aankoop van een eerste woning tot een minimum te herleiden. Dat betekent 0 %. De registratiebelasting bij aankoop van de enige eigen woning beloopt sinds 1 januari 2022 drie procent, maar dit wil ik nu dus nogmaals verlagen.  De kopers van tweede woningen en tweede verblijven betalen vandaag 12 procent, zo heeft een starter vandaag 9 procent voordeel en als hij een energetisch renovatie doet, is dat 11 procent.  Wij wensen met de liberalen de registratierechten bij de aankoop van een eigen woning af te schaffen. 

  • Geen hypotheekrechten op de hypotheek voor de eerste woning

We schaffen tevens de hypotheekrechten af (federaal) op het ontleende bedrag voor de eigen woning waarvoor een hypotheek wordt genomen.

  • Nieuwbouw (is energetisch veel beter)  : 6 procent voor eerste woning

Daarnaast streef ik er ook naar om een tijdelijke maatregel in te voeren om de btw op het bouwen van een eerste nieuwbouw woning te verlagen naar 6 procent. Dit is momenteel al het geval voor sloop- en heropbouw werken, maar dit zien we graag uitgebreid naar nieuwbouwwoningen tot 350000 euro

  • Verhuurmarkt

Ook voor nieuwbouwwoningen met oog op betaalbare verhuur pleit ik voor een BTW tot 6 procent. De voorwaarden die ik hieraan wil koppelen zijn de volgende:

Huurder moet er zijn domicilie hebben.

27 jaar huur

Verhuren aan alleenstaande met inkomen onder 36000 euro bruto of gezin met inkomen van 72000 euro bruto

Jaarlijks vastgelegd rendement : aankoop plus kosten x 3 procent bruto , geïndexeerd  voorbeeld : 350000 euro plus 6 procent is 371000 euro x 3 procent is 11130 euro is 927,5 euro; 

Voorbeeld rendement aankoop kosten x 3 procent geïndexeerd :

250000 euro plus 6 procent is 265000 eurox 3 procent bruto  is 7950 euro is 662, 5 euro

  • Gronden

Door de bouwshift wordt bouwgrond ook steeds schaarser, terwijl de coronapandemie de Vlaming heeft doen inzien hoe graag hij groen heeft en open ruimte. Daarom pleit ik er ook voor om percelen tot 400m2 belastingvrij te kunnen aankopen wanneer het om de eerste woning gaat. Dit geldt ook voor grondwaarde van de appartementen die dienen voor een eerste woning.

  • Renoveren

Energetische renovaties zullen in de nabije toekomst erg belangrijk blijven. Ze zullen immers uiteindelijk de woonkost doen afnemen. Om mensen te stimuleren deze renovaties te doen, pleit ik voor een renovatiebonus. De bestaande eengemaakte renovatiepremie van de Vlaamse Regering treedt pas in werking ná de gemaakte investeringen, maar sluit daarmee de mensen uit die in eerste instantie die kosten al niet kunnen maken. Een renovatiebonus van 60.000 euro voor een bestaande woning of verhuurwoning, zou dit dus moeten verhelpen.

Te koppelen aan stijging van EPC label.

  • Huurpremie uitbreiden

Momenteel geeft de Vlaamse Overheid geeft huurpremies voor mensen die vier jaar op lijst staan. Zij die werk vinden, verliezen hun premie. Het systeem van een huurbonus zou ook als volgt werken: hoe meer je verdient, hoe meer aftrek je hebt. Hiermee wordt ook werken gestimuleerd.

De huurpremie wordt nu gegeven aan mensen met de zwakste inkomensten.  Die zou ik behouden maar uitbreiden naar mensen die drie jaar op de wachtlijst staan voor een sociale woning ipv vier jaar. 

Verplicht verhuizen naar een sociale woning zou ik afschaffen als je een huurpremie ontvangt.

  • Studentenhuisvesting

Ook een groeiende groep op de woningmarkt zijn studenten. Naar verluidt komen er tegen 2040 zo’n 95.000 nieuwe studenten naar onze steden. Ook zij zijn een erg kwetsbare groep en moeten we ondersteunen in hun zoektocht naar betaalbare huisvesting. Via een actieplan tussen universiteiten en steden, met objectieven en monitoring, moet de samenwerking bekeken worden met enkele private, dynamische spelers die nu reeds actief zijn op de markt.

Vraag is waarom er specifieke studentenhuisvesting moet zijn en studenten niet gewoon een studio of een appartement met twee of drie personen kunnen huren.  De stad kan dan voor studenten de taks op tweede verblijf vrijstellen of beperken voor studenten.

  • #Plekvrij:

De oorlog in Oekraïne bracht in Vlaanderen ook heel wat teweeg met als resultaat een aantal hartverwarmende initiatieven. Het initiatief van #Plekvrij wil ik dan ook graag doortrekken. Iedereen is baas in eigen huis en #Plekvrij mag bestaan voor iedereen die wil onderverhuren met een minimum oppervlakte per persoon.

  • Open blik voor alternatieve woonvormen

Bijzondere tijden vragen om bijzondere maatregelen. Daarom is het ook belangrijk om met een open blik naar alternatieve woonvormen te kijken. Ik pleit daarom voor het regelluw maken van het wonen in Tiny Houses. Ook moet er een vrijstelling komen bij boerderijen voor deze alternatieve woonvorm.

  • Zorg- of kangoeroewoningen

In dezelfde lijn met het vorige voorstel, moet de regelgeving bij zorg- of kangoeroewoningen aangepakt worden. Graag zie ik in de regelgeving hier een uitbreiding naar alle zorgbehoevenden zonder dat er een verschil van 20 jaar moet zijn tussen inwoners van beide delen. (nog eens nagaan )

  • Klassieke gezin is geen actueel begrip meer

Het klassieke ‘gezin’ is eigenlijk geen actueel begrip meer. We zien het in de prognoses van Statbel dat tegen 2060 de helft van de huishoudens uit één persoon zullen bestaan. De mogelijkheden voor Co-Huren of Co-Housing moeten dus opengetrokken worden.

  • Huurkoop

Voor starters pleit ik ook voor een systeem van onroerende leasing. Binnen dit systeem kunnen huurgelden van een eerste periode aangewend worden om na een bepaalde tijd over te gaan tot aankoop van een woning. Dit kan een financieel-technisch instrument zijn om de toegang tot het eigenaarschap te vergemakkelijken. bijvb. HAMSTERHUREN

  • Sociaal wonen

-meer doorstroming voor iedereen die gezond is en aan de slag kan en tijdelijke contracten van 6 jaar in plaats van 9 jaar 

-sociale huur koppelen aan activering;

-indien je werkt gaat de huur niet omhoog om werk te stimuleren

(soort huurbonus), 

-geen sociale woningen meer bijbouwen (te duur en te traag en grond is bijna op) maar de sociale huisvestingsmaatschappijen kunnen woningen in huur nemen op de bestaande markt en verder verhuren conform aangepast sociaal huurbesluit -sociaal huurbesluit aanpassen (nu is huur volgens je inkomen) en de huur vast zetten volgens inkomensgrenzen : min 400 euro – 600 euro – 800 euro

Hieronder kan je de twee aangenomen stellingen over wonen terugvinden:

Stelling 10

In een sterk verstedelijkt Vlaanderen zoeken steeds meer (divers samengestelde en eenpersoons-) huishoudens een betaalbare woning op hun maat. Door het woonaanbod te vergroten,  houden we wonen betaalbaar en kan eenieder een eigen plek vinden.

We creëren meer woonentiteiten binnen het bestaande ruimtebeslag door bouwregels te versoepelen en dus meer toe te laten. We hebben tevens aandacht voor voldoende omgevingskwaliteit, duurzaamheid en leefbaarheid. De reglementering zal wel altijd waken over de woonkwaliteitsvoorwaarden en ieders privacy.

We doen dat ook toekomstgericht, bijvoorbeeld door uit te gaan van deelmobiliteit of door andere al dan niet tijdelijke creatieve oplossingen voor het parkeren en af te stappen van verouderde voorschriften die uitgaan van bezit van 2 wagens per wooneenheid.

Concreet maken we het eenvoudiger om in de hoogte te bouwen, bestaande gebouwen op te splitsen en woningen te delen. We zorgen ervoor dat onbenutte ruimtes zoveel en zo eenvoudig mogelijk kunnen worden gebruikt (wonen boven handelspanden enz.). Net zoals we voor het zorgwonen gedaan hebben, zorgen we eveneens voor een laagdrempelig regelgevend kader voor co-housing, tiny houses, tijdelijke wooncontainers, enz.. We bieden hiervoor meer beleidsruimte en de bijbehorende middelen aan de lokale besturen.

Er is ook nood aan het creatief kunnen omgaan met grondeigendom. Bv. alternatieve vormen van recht van opstal, waarbij je kan bouwen zonder eigenaar te zijn van de grond.

Stelling 11

We hervormen de woonfiscaliteit. We moedigen het kopen van de enige woning aan door de registratierechten naar 0 % te brengen en de hypotheekrechten af te schaffen.

Woonfiscaliteit nu is te arbitrair, te weinig sturend en niet-samenlevingsvormneutraal. We hervormen om de bouwshift te realiseren. Sturende lokale autonomie is hierbij een meerwaarde.

Er is nood aan nieuwe, creatieve, fiscaal aantrekkelijke financieringsvormen, zoals bv. huurkoop.

Woonfiscaliteit moet samenlevingsvorm neutraal zijn en mag niet onevenredig nadelig uitvallen voor alleenstaanden.

We verlagen het Kadastraal Inkomen voor wie investeert in meer duurzaamheid en klimaatneutraliteit.

We verlagen de kostprijs van het bouwen door een BTW-hervorming. We verlagen het BTW-tarief voor alle klimaatneutrale investeringen in (ver)nieuwbouw tot 6 % (of minder).

Wil je meer weten over Operatie Liberaal Vuur? Klik dan hier.


Vlaams woonbeleid onder de loep

20 mei

BRUSSEL – Het woonbeleid in Vlaanderen is erop gericht het netto aanbod in steden te vergroten, maar de uitbreiding zal vooral ook rond de steden moeten gebeuren.

De uitdagingen op de woningmarkt zijn groot. We kregen de afgelopen twee jaar te maken met stijgende vastgoedprijzen, schaarste op de grondstoffenmarkt en toenemende energiekosten. Maar ook verschillende demografische trends lijken de druk op het woonbeleid mee op te voeren (migratie, vergrijzing, mensen blijven langer in hun huis, …).  

In Vlaanderen is er tegen 2040 nood aan 300.000 extra woningen. De uitbreiding van het woningaanbod zal vooral ook rond de steden moeten gebeuren. De stadsgrenzen zijn ruimtelijk artificieel. Een woonzone in de regio (niet de stad) moet het aanbod verhogen.

Op het partijcongres Liberaal Vuur van Open Vld dit weekend leg ik een reeks woonvoorstellen op tafel. Die moeten niet alleen zorgen dat er voldoende woningen bijkomen, maar ook dat die woningen kwaliteitsvol en betaalbaar zijn.

We moeten de barrière voor jonge mensen om een woning te kopen zo laag mogelijk houden, en er moeten ook meer betaalbare huurwoningen op de markt komen. Daarom is belasting op huur uit den boze. Wie huur wil belasten, zal ook de huurder treffen want dan gaat de huur omhoog. Wie investeert in verhuurwoningen moet net gestimuleerd worden, want zij zetten hun kapitaal in voor de woonnood. In drie centrumsteden alleen al tellen we 50 procent huurders.

Vorig jaar haalde de Vlaamse Overheid 3 miljard euro aan inkomsten uit registratierechten uit vastgoed. Dat was 750 miljoen euro meer dan voorzien. Er is dus financiële ruimte om iets te doen.

Onderzoek

In een studie naar de evolutie van wonen in Vlaanderen analyseer ik de woonmarkt in de dertien centrumsteden tussen 2011 en 2021. Ik werp er onder meer een blik op volgende factoren:

  1. De bevolkingsaangroei in de centrumsteden, de woningvoorraad (bijbouwen), de extra huishoudens en de prijsevolutie
  2. De inkomens in de steden (die ook de betaalbaarheid bepaalt)
  3. De eigendomsgraad in de steden
  4. De oppervlakte van woningen en appartementen zijn gedaald
  5. Daarnaast werd ook een blik geworpen op de duurzaamheid van woningen, de evolutie van het aantal bouwvergunningen en de eigenaarsgraad per centrumstad.

Provincie Antwerpen

Het woningbestand stijgt in Antwerpen (+10%), Mechelen (+7) en Turnhout (+14%). Voor Vlaanderen ligt dit op 11%. Alleen is er ook een bevolkingsgroei. Het woningaanbod houdt onvoldoende tred met de bevolkingsgroei en nog minder met de groei aan alleenstaanden en huishoudens van twee personen. Gevolg is dat woningen steeds duurder worden. Zich een woning verschaffen, dreigt voor steeds meer mensen onbetaalbaar te worden. De gemiddelde individuele inkomens zijn in geen enkele Antwerpse centrumstad hoger dan het Vlaams gemiddelde inkomen. In Antwerpen ligt die zelfs lager dan in Mechelen en Turnhout.

Het artikel over woonbeleid in Antwerpse centrumsteden vind je hier.